Non-Fictie Schrijfsels

‘Geen groter soelaas dan in je eentje bij een lamp te zitten met een opengespreid boek en bevriend te raken met iemand uit lang vervlogen tijden die je nog nooit hebt ontmoet.’ Met deze woorden van de boeddhist Kenkō opent Michel Dijkstra   Japanse filosofie. De denkweg van verfijning en verbinding , een boek dat precies dit te bieden heeft. Dijkstra als bruggenbouwer Dijkstra is bruggenbouwer tussen oosterse en westerse filosofie. Met een proefschrift over Meister Eckhart en zenmeester Dōgen, en publicaties zoals  Basisboek Oosterse filosofie  en  Zenboeddhisme , toont hij zich een expert op dit gebied. Daarnaast deelt hij zijn kennis in de vorm van cursussen, waaronder een recentelijk georganiseerde  summerschool  bij de ISVW. In  Japanse filosofie  straalt zijn liefde voor filosofie van de pagina’s af. Hij neemt de lezer mee op een filosofische reis vanaf de Naraperiode (710-794) tot en met het heden. Zoals bovenstaand belooft, biedt het boek e...

Ongeveer  vijftien procent  van de Nederlanders heeft weinig vertrouwen in de wetenschap. Dat terwijl een goede wetenschapper juist open staat voor kritiek, geen vaste waarheden accepteert en interpretaties voortdurend bevraagt en herziet. Tenminste, dat stelt Carlo Rovelli in zijn nieuwste populairwetenschappelijke boek,  Anaximander en de geboorte van het wetenschappelijk denken . Rovelli is natuurkundige, bekend om zijn theoretische werk in   loop quantum gravity   (luskwantumzwaartekracht), een radicale poging om kwantummechanica en de algemene relativiteitstheorie van Einstein te verenigen. Hij houdt zich ook graag bezig met filosofie, al noemt hij zichzelf liever   geen filosoof .   Anaximander  gaat over het ontstaan van kritisch, revolutionair denken. Het boek is goed ontvangen (Times Literary Supplement noemt het een van de beste boeken van 2023), maar mijns inziens zou Rovelli blij moeten zijn met een kritische recensie. Het boek is gewa...

‘5 procent van alle schapen overleden aan blauwtong’ (De Volkskrant, 16 november); ‘NVWA haalt weer honden weg bij beruchte fokker Eersel’ (NOS, 22 september); ‘Terwijl dode dolfijnen aanspoelen, bouwt Oekraïne aan een zaak van ecocide tegen Rusland’ (The New York Times, 17 augustus). Deze greep uit recente nieuwsberichten onderstreept de openingszin van Martha Nussbaums nieuwste boek,  Gerechtigheid voor dieren: onze collectieve verantwoordelijkheid : ‘Dieren zitten wereldwijd in de problemen.’ Vanaf de eerste pagina stapt de filosofe in de schrijnende wereld van ongeremd dierenleed. Hoe zorgen we samen voor gerechtigheid? Door Marah Rose Seremak Geen enkel niet-menselijk dier ontkomt aan de overheersing van de mens, of het nu op het land, in het water of in de lucht is. Het leed neemt verschillende vormen aan, van opgehokte slachtvarkens en verwaarloosde honden tot schildpadden die stikken in een stuk plastic. Volgens Nussbaum is het mondiale dierenleed onze collectieve schuld en...

Op dit moment leven er in Nederland ongeveer 850 000 schapen, 11 400 000 varkens, 3 800 000 koeien en 99 900 000 kippen (CBS, 2021). Tijdens de coronacrisis piekte het aantal huisdieren in Nederland, waardoor bijna de helft van de huishoudens nu minstens één huisdier heeft (Dibevo, 2021). In het wild leven er meer dan 40 000 verschillende diersoorten (Naturalis, 2023). Vaak gaat filosofie over de mens, maar met wie delen wij eigenlijk deze planeet? Hoe kunnen we samenleven met al deze dieren op een rechtvaardige manier? In Zoöpolis: een politieke theorie over dierenrechten gaan Sue Donaldson en Will Kymlicka in op deze vraag, die maar al te weinig wordt gesteld.  Oorspronkelijk gepubliceerd in 2011, is Zoöpolis nu voor het eerst naar het Nederlands vertaald. De auteurs, twee Canadese filosofen, zijn met elkaar getrouwd en leven allebei veganistisch. Sue Donaldson publiceerde eerder een veganistisch kookboek, Foods That Don't Bite Back (2003). Will Kymlicka schreef vóór Zoöpolis ove...

Professor Chiara Robbiano teaches philosophy at University College Utrecht, where she also serves as Honours director and Chair of the Diversity Committee. She is dedicated to incorporating voices into the curriculum which are often overlooked, such as female, queer and non-western philosopers. I know her as my thesis supervisor and as an excellent teacher of comparative, world philosophies, especially Japanese Buddhist philosophy. I interviewed her about a recently published anthology she edited with Sarah Flavel,  Key Concepts in World Philosophies: A Toolkit for Philosophers . We spoke about diversity, comparisons between philosophy and anthropology and her hopes for the future of philosophy. Klik  hier  voor de Nederlandse vertaling van dit interview.   How did you select the contributors for the anthology? We invited experts from various philosophical traditions to write about their favourite transformative concept, one that has had a meaningful impact on their ...

Op een zonnige herfstmiddag struin ik door het Beatrixpark met Friso en Teun. Samen vormen zij het muziekduo ‘Nachtuil’. Tijdens de Lockdown is hun eerste EP ‘Slaap’ tot stand gekomen. Ze hebben al twee singles gereleased op Spotify: ‘Drijf’ en ‘Vest’. Met die muziek in mijn hoofd en bewapend met een telefoon voor notities, stel ik ze bloot aan een grondige ondervraging over hun beginnende muziekcarrière. Hoe is Nachtuil tot stand gekomen?  Friso: Het is begonnen als een grap eigenlijk.  Teun: Bij mij op zolder in Best, in Brabant, gingen we voor de lol muziek maken. Later wilde Friso eigenlijk iets serieuzers. Friso: I got that emo in me, die moest eruit. Teun maakte beats en bij hem namen ze muziek op. Het rappen voor de lol veranderde in een serieuzer initiatief om echt muziek te maken. Twee broers die meededen aan het rapgroepje vielen af en het duo bleef over. Teuns hiphop-invloeden en Friso’s liefde voor gitaar punk smolten samen in een uniek, experimenteel geluid. Friso...